Mostly Romance

บลอกวันนี้แม็กซ์ได้รับเกียรติจากคุณมิ้ง จากบลอก The Sophistication of Reading เขียนบทความเพื่อแนะนำหนังสือแนวที่กำลังได้รับความนิยมมากที่สุดในเวลานี้ นั่นก็คือแนว Urban Fantasy

เพราะแม้หนังสือจะมาแรง และมีคนอ่านมากมาย แต่กระทั่งคนที่อ่านเรื่องแนวนี้เองก็ยังลำบากในการให้คำจำกัดความ ว่าอะไรคือ แฟนตาซีในเมือง 

และนับเป็นโชคดีของแม็กซ์มาก ที่ได้มีโอกาสรู้จักคุณมิ้ง ซึ่งขอบอกว่า (ชนิดที่เราไม่ได้ค่าโฆษณานะคะ) เราทึ่งในการเขียนรีวิวของเธอมาก ๆ ถ้าเราอายุน้อยกว่า แม็กซ์ก็คงต้องว่า "เราอยากจะโตขึ้นแล้วเขียนรีวิวได้อย่างที่คุณมิ้งเขียน" แต่เนื่องจากเราอายุมากกว่า มันจึงเป็นไปไม่ได้เท่าไหรนัก (นอกจากจะบอกว่า ชาติหน้ามีจริงขอให้เขียนรีวิวได้อย่างคุณมิ้ง) 

หนึ่งในแนวหนังสือที่คุณมิ้งชอบอ่านก็คือแนว Urban Fantasy ดังนั้นแม็กซ์จึงขอแรงเธอในการอธิบายหนังสือแนวนี้ให้เพื่อน ๆในบลอกของแม็กซ์รู้จักกัน เพราะแม้มันจะไม่ใช่โรแมนซ์ร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่ Urban Fantasy ก็มีความเกี่ยวข้องกับโรแมนซ์หลายอย่าง จนบางครั้งแทบจะมองเส้นที่แบ่งไม่ค่อยออกแล้ว โดยเฉพาะเวลานี้ที่โรแมนซ์เริ่มออกหนังสือแนวที่ชื่อว่า Urban Fantasy Romance กันแล้ว รวมทั้งแฟนหนังสือแนวโรแมนซ์ก็ได้ชื่อว่า ยินดีที่จะก้าวข้ามเส้นแบ่งอันนี้ไป และกลายเป็นแฟนหนังสือแนว Urban Fantasy กันเป็นจำนวนมาก

เนื่องจากบทความค่อนข้างยาวนะคะ แม็กซ์ขอตัดแบ่งออกเป็นสองตอน  

edit @ 20 Oct 2009 16:08:45 by max

บลอกอันนี้ได้แรงบันดาลใจมาจากการอ่านเรื่อง With Seduction in Mind ของลอร่า ลี เกอร์เก้ หนังสือเรื่องนั้นมีพระเอกเอกเป็นนักเขียนนิยายที่กำลังหมดไฟ ที่ต้องเผชิญหน้ากับความวิจารณ์ในงานเขียนของเขาอย่างรุนแรงโดยนางเอก (เรื่องยังมีมากกว่านั้นนะคะ แต่แม็กซ์ไม่ขอพูดถึง) และเขามีัปัญหาอย่างมากในการรับฟังความวิจารณ์

นั่นทำให้แม็กซ์นึกถึงเหตุการณ์ที่เพิ่งเกิดขึ้นกับตัวเราไปหมาด ๆ 

เมื่อไม่กี่วันที่ผ่าน แม็กซ์ซึ่งมีนิสัยชอบท่องโลกอินเตอร์เน็ต เข้าเว็บนั้นบ้าง เว็บนี้บ้าง ได้บังเอิญไปเจอหนังสือบทแรกที่คนแต่งลงเอาไว้ในเว็บไซด์ของเขาเพื่อเป็นการโฆษณาหนังสือเล่มใหม่ที่กำลังจะออกขาย ซึ่งนักเขียนคนนี้เป็นนักเขียนที่แม็กซ์ชื่นชอบในฝีมือการเขียนของเธอมาก ๆ แต่ในบทที่เธอลงให้อ่านนั้น แม็กซ์ได้ค้นพบข้อมูลที่ผิดพลาดชนิดร้ายแรง คงต้องบอกก่อนนะคะว่า สิ่งที่พบไม่ใช่ความสนุกหรือน่าเบื่อในการเขียน แต่เป็นข้อมูลซึ่งเป็นข้อเท็จจริงที่รับรู้กันอยู่ แต่คนเขียนดันใช้ข้อมูลที่ผิด 

แม็กซ์ลังเลอยู่นานเลยล่ะค่ะ เพราะคิดว่า เราควรจะต้องทำยังไงต่อไปดี แม็กซ์ควรที่จะแจ้งให้คนเขียนทราบ เพื่อที่เธอจะได้รู้ว่า ข้อมูลที่เธออ้างถึงนั้นผิดพลาด หรือเราควรจะเงียบเสีย 

ที่แม็กซ์คิดอย่างนี้ เนื่องจากมันมีเหตุผลที่ต้องเงียบน่ะสิคะ

คนที่ติดตามอ่านบลอกของเรามาระยะนึงก็น่าจะพอรู้ว่า แม็กซ์ไม่ใช่คนเงียบเสียง เราเป็นคนชนิดที่คิดอย่างไรก็พูดเช่นนั้น หลายครั้งเราวิจารณ์หนังสือด้วยความเห็นที่ตรงไปตรงมาอย่างรุนแรง โดยที่ไม่แคร์เท่าไหรว่า เรื่องนั้นอาจจะเป็นเล่มรักของใครหลายคน เพราะนั่นคือสิ่งที่เราคิด 

แล้วทำไมแม็กซ์ถึงคิดที่จะเงียบ

เหตุผลนึงเพราะมันจะเป็นการก้าวออกไปจากบลอกของเรา แม็กซ์ถือเสมอว่า Mostly Romance เป็นบ้านของแม็กซ์ ที่ซึ่งเรามีสิทธิเด็ดขาดที่จะแสดงความเห็นทุกอย่าง (ซึ่งอาจจะไม่ตรงกับใครหลายคน) แต่การที่แม็กซ์จะต้องติดต่อนักเขียน เพื่อชี้ให้เขาเห็นว่า มีข้อผิดพลาดเกิดขึ้นในนิยายของเขา มันเป็นการกระทำที่ออกนอกเขตของเรา

และแม็กซ์ก็พูดตามตรงว่า เราไม่แน่ใจว่า นักเขียนจะรู้สึกเช่นไร 

เราเคยมีประสบการณ์เช่นนี้มาแล้วในอดีต สมัยที่เริ่มอ่านนิยายแปลใหม่ แล้วแม็กซ์ค้นพบข้อผิดพลาดในการแปล ซึ่งหมายความถึงการแปลผิดแบบชัดเจน ไม่ใช่เรื่องการตีความ หรือสำนวนของคนแปลนะคะ มันเป็นการแปลผิดแบบเต็ม ๆ แล้วแม็กซ์นั่งพิมพ์ข้อผิดพลาดแต่ละข้อ ในแต่ละหน้า เทียบระหว่างภาษาไทยและอังกฤษ ส่งไปให้กับทางสนพ. สิ่งที่แม็กซ์ได้รับกลับมาก็คือ การโทรศัพท์มาขู่ว่า ถ้าแม็กซ์เอาที่สิ่งที่เราเขียนอธิบายว่าแปลผิดเช่นไรไปลงประกาศแจกจ่าย เขาจะฟ้องแม็กซ์ฐานะละเมิดลิขสิทธิ์ของเขา

นั่นจึงเป็นจดหมายฉบับแรกและฉบับเดียวที่แม็กซ์เคยส่งไปหาสำนักพิมพ์ 

นั่นไม่ใช่เหตุการณ์เดียวที่เกิดขึ้น (อย่าลืมว่าแม็กซ์เป็นพวกชอบหาเรื่องใส่ตัว) แม็กซ์อ่านหนังสือแปลเล่มนึงที่แปลมาจากหนังสือที่เราชอบมาก แต่เรากลับพบข้อผิดพลาดเต็มไปหมด ซึ่งเป็นเรื่องการแปลผิดเช่นเดิม แม็กซ์เอาเรื่องนี้ไปพูดคุยกับเหล่าเพื่อนฝูงที่ได้รู้จัก (เราเข็ดกับการแจ้งให้สนพ.ทราบแล้วล่ะค่ะ) ว่า เรารู้สึกผิดหวังในตัวนักแปลคนนี้มาก เพราะเราคิดว่า เธอน่าจะทำงานได้ดีกว่านี้ เมื่อดูจากประสบการณ์การแปลที่เธอมี 

ผลก็คือ เพื่อนคนนึงของเราเอาเรื่องไปเล่าให้นักแปลคนนี้ฟัง (หรือข่าวมันลอยไปถึงเองก็ไม่แน่ใจนะคะ) และข่าวล่าสุดก็คือ นักแปลคนนี้เกลียดแม็กซ์เป็นที่สุด ฐานที่ไม่กราบไหว้บูชาพื้นที่เธอเดิน ด้วยการบอกว่า ทุกสิ่งทุกอย่างที่เธอทำคือความสมบูรณ์แบบ

เรื่องที่เล่าไป ไม่ว่าจะเป็นจากสนพ.หรือตัวนักแปล ไม่ได้มีผลอะไรกับเราอย่างรุนแรงนักหรอกนะคะ แต่การตัดสินใจว่าจะบอกนักเขียนเกี่ยวกับข้อมูลที่ผิดพลาดของเธอหรือไม่เป็นการตัดสินใจที่ยาก

เพราะแม็กซ์รักงานเขียนของนักเขียนคนนี้ และเราคงทนไม่ได้ถ้าเธอกลายเป็นหนึ่งกลุ่มคนที่จิตใจคับแคบไม่ยอมรับความผิดพลาดของตัวเอง แม็กซ์ไม่อยากเลิกอ่านงานเขียนของเธอ เราไม่อยากเสี่ยง กรณีนี้มันไม่เหมือนกับเรื่องที่เกิดกับสนพ.และนักแปล เพราะแม็กซ์ไม่จำเป็นต้องอ่านภาษาไทย ดังนั้นการที่เขาต่อต้านแม็กซ์ และมองในทางลบกับตัวเรา มันจึงไม่มีผลกระทบอะไรที่เราต้องแคร์ เพราะแม็กซ์สามารถเลิกอุดหนุนงานของเขาเหล่านั้นได้โดยไม่ลำบากใจ 

แต่แม็กซ์ไม่แน่ใจว่าจะเลิกอ่านงานของนักเขียนคนนี้ได้หรือไม่ 

สุดท้ายแล้ว แม็กซ์ก็ติดต่อนักเขียนไปนะคะ  และก็เป็นโชคดีมาก ๆ ของเรา ที่นักเขียนคนนี้เป็นมืออาชีพและใจเปิดกว้างพอ เธออธิบายให้แม็กซ์ทราบถึงเหตุผลที่เธอได้ข้อมูล (ที่ผิด) มา จากนั้นก็ขอบคุณแม็กซ์ที่ให้ข้อมูลที่ถูกต้อง พร้อมทั้งเสนอของเล็ก ๆ น้อย ๆ ให้เป็นกำลังใจ (ที่เราไม่ได้ทำเพราะอยากได้หรอกนะคะ แต่พอรู้ว่า เขาจะให้ก็กรี๊ดสลบไปเลย)

นั่นทำให้แม็กซ์ย้อนมาคิดถึงสิ่งที่เกิดขึ้นกับเราในอดีต เราไม่ไร้เดียงสาขนาดคิดว่า นักเขียนฝรั่งทุกคนเป็นใจกว้าง และเป็นมืออาชีพที่จะยอมรับเสียงตำหนิ และผู้ผลิตหนังสือแปลในเมืองไทยใจแคบทุกคนหรอกนะคะ เราสรุปว่า ทุกอย่างมันขึ้นอยู่กับความเป็นมืออาชีพ การกระทำของแม็กซ์อาจจะเป็นวิธีการที่ไม่ถูกต้อง อาจจะมีวิธีที่ดีกว่านี้ในการชี้ให้สนพ. นักเขียน นักแปล ตระหนักในข้อผิดพลาด (ที่เป็น fact นะคะ ไม่ใช่ความสนุกของเรื่อง) วิธีการที่เราใช้อาจจะไม่เหมาะสม 

แต่สิ่งนึงที่เราคิดว่า ทุกคนในวงการหนังสือควรจะมีก็คือ ความเป็นมืออาชีพ ที่คุณใช้ในการปฏิบัติต่อนักอ่าน แม้ว่าเขาเหล่านั้นจะไม่ได้มีแต่คำพูดในทางชื่นชมเพียงอย่างเดียว เราคิดว่าเมื่อคุณต้องการเสียงชม ก็น่าจะเปิดกว้างกับเสียงตำหนิด้วย 

แม็กซ์ตั้งใจจะเขียนบลอกเรื่องนี้มาพักใหญ่แล้วล่ะค่ะ แต่ก็ไม่มีโอกาสสักที เพราะมันต้องรวบรวมความคิดพอสมควรก่อนที่จะเขียนออกมา รวมทั้งส่วนใหญ่แม็กซ์ก็มักจะมีหนังสือที่เราอยากเขียนรีวิวอยู่ด้วยเสมอ (และการเขียนรีวิวเป็นอะไรที่ทำได้ง่ายกว่า)

แต่วันนี้หนังสือที่เราอยากเขียนรีวิวก็ยังเขียนไม่ได้ เพราะยังอ่านไม่จบ (แต่ขอบอกว่า หนังสือเล่มที่กำลังอ่านอยู่นี้สนุกมาก) ครั้นจะเขียนรีวิวเรื่องอื่นก็ไม่มีอารมณ์เพราะหนังสือเล่มนี้ครอบงำเราไปหมดแล้ว หลังจากนั่งมองหน้าจอคอมฯอยู่พักใหญ่ สุดท้ายก็เลยคิดได้ว่า เอาเรื่องนี้มาเขียนดีกว่าค่ะ

แถมช่วงนี้ก็เป็นโอกาสอันดีด้วยค่ะ เพราะเขากำลังฉลอง (รึเปล่า) ครบรอบหนึ่งปีของวิกฤตเศรษฐกิจทางการเงินที่เกิดขึ้นในประเทศสหรัฐอเมริกากันพอดี เราถือโอกาสใช้ประสบการณ์ส่วนตัวเขียนถึงผลของวิกฤตเศรษฐกิจที่เกิดขึ้น กับการผลิตหนังสือในสหรัฐอเมริกานะคะ (แม็กซ์ไม่ได้พูดถึงสถานการณ์ในเมืองไทยนะคะ เพราะเราไม่มีข้อมูลมากพอ)

โครงสร้างของสำนักพิมพ์ขนาดใหญ่ในอเมริกาแตกต่างจากธุรกิจสิ่งพิมพ์ในประเทศไทย (ถึงจะเอามาเทียบกับสนพ.ขนาดใหญ่ในเมืองไทยแล้วก็ยังมีความแตกต่างกันมาก) กล่าวคือ สำนักพิมพ์ในเมืองนอกนั้นไม่ได้เป็นบริษัทเดี่ยว ๆ ที่ดำเนินการเป็นเอกเทศ หากแต่จะเป็นส่วนหนึ่งของธุรกิจสื่อสารขนาดใหญ่

ตัวอย่างเช่น สำนักพิมพ์ฮาร์เปอร์คอลลินส์ (เจ้าของอิมพรินต์เอว่อน) เป็นส่วนหนึ่งของบริษัทนิวส์ คอร์ปอเรชั่น ซึ่งเป็นเจ้าของสถานีโทรทัศน์ฟ็อซ และสื่ออื่น ๆ อีกมากมาย หรืออย่างสำนักพิมพ์ไซม่อนแอนด์ชูสเตอร์ (เจ้าของอิมพรินต์พ็อตเก็ตบุ๊ค) เป็นส่วนหนึ่งของซีบีเอส คอร์ปอเรชั่น เจ้าของสถานีโทรทัศน์ซีบีเอส 

ดังนั้นคงจะเห็นนะคะว่า ธุรกิจสำนักพิมพ์ไม่ได้อยู่อย่างโดดเดี่ยว หากแต่เป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรทางธุรกิจอันใหญ่โต 

และนี่เองที่เป็นที่มาของความเข้าใจผิดที่เราได้ยินมาจากหลาย ๆ คน

จริงค่ะที่ยอดขายหนังสือโรแมนซ์ไม่ได้ตกลง และถือว่าค่อนข้างประสบความสำเร็จเมื่อเทียบกับหนังสือแนวอื่น โดยมียอดขายเพิ่มขึ้นถึงเจ็ดเปอร์เซ็นต์จากปีก่อน ในขณะที่หนังสือแนวอื่นยอดเกือบจะไม่เปลี่ยนแปลง แต่ความจริงก็คือ การเพิ่มยอดขายได้เจ็ดเปอร์เซ็นต์นั้นไม่ได้ถือว่าเป็นความสำเร็จหรอกนะคะ มันอาจเป็นความสำเร็จในยุคที่เศรษฐกิจตกต่ำ แต่มันไม่ใช่สัญญาณที่ดีต่อสภาวะของหนังสือโรแมนซ์โดยรวมหรอกนะคะ

ที่สำคัญยอดขายหนังสือโรแมนซ์อาจจะสูงขึ้น แต่ยอดขายหนังสือประเภทอื่นก็ตกลง และทุกคนก็น่าจะทราบดีว่า สำนักพิมพ์ไม่ได้ผลิตหนังสือโรแมนซ์ขายเพียงอย่างเดียว ดังนั้นจึงเป็นที่แน่นอนว่า ภาวะเศรษฐกิจส่งผลต่อสำนักพิมพ์เหล่านั้นอย่างเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งสำหรับกรณีนี้ ก็คงจะมีเพียงสนพ.ฮาร์ลิควินเพียงเจ้าเดียวที่ได้ประโยชน์มากกว่าคนอื่น เพราะหนังสือส่วนใหญ่ที่ผลิตเป็นแนวโรแมนซ์ ดังนั้นจึงมีส่วนได้มากกว่าส่วนที่เสีย

กระนั้นอย่างที่เกริ่นมาตั้งแต่ต้น สำนักพิมพ์ในต่างประเทศไม่ใช่ธุรกิจที่โดดเดี่ยว พวกมันเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มธุรกิจที่ใหญ่ยิ่งกว่า ดังนั้นแม้กระทั่งสนพ.ฮาร์ลิควินซึ่งมีกำไรจากการประกอบการอันเนื่องมาจากการขายหนังสือ แต่บริษัทแม่ของฮาร์ลิควินซึ่งก็คือบริษัททอร์สตาร์ กลับดำเนินการด้วยผลขาดทุน 

และนี่ไม่ใช่สัญญาณที่ดีเลยนะคะ

ไม่ได้ตั้งใจให้บลอกวันนี้เป็นเรื่องเครียดเลยนะคะ แต่ข่าวการที่สนพ.พ็อตเก็ตไล่แม็คกี้ ครอฟอร์ดออกเป็นเรื่องที่น่ากลัวมาก ๆ เพราะมันหมายถึงว่า คิวของโรแมนซ์ในการโดนเชือดได้มาถึงแล้ว (สำหรับคนที่ไม่รู้แม็กกี้ ครอฟอร์ดเป็นหนึ่งในบรรณาธิการที่สร้างให้โรแมนซ์กลับมาที่พ็อตเก็ตได้ัหลัง จากโดนนักเขียนโรแมนซ์ชื่อดังหลายคนตีจากไปเมื่อสักแปดปีก่อน)

ผลประกอบการครึ่งปีแรกของสำนักพิมพ์ส่วนใหญ่รายงานผลขาดทุนหรือกำไรที่ลดน้อยลงจากปีก่อนค่ะ ไม่ว่าจะเป็นสนพ.แรนด้อมเฮ้าท์, ไซม่อนแอนด์ชูสเตอร์, หรือฮาร์เปอร์คอลลินส์

สำนักพิมพ์หลายแห่งพยายามเอาตัวรอดด้วยการปลดพนักงานออก รวมอิมพรินต์ และกำจัดนักเขียนที่พวกเขาคิดว่าไม่ทำกำไรออกไปซึ่งในหลายกรณีก็หมายถึงนักเขียนหน้าใหม่

และนี่คือสิ่งที่แม็กซ์เป็นห่วง เพราะอนาคตของหนังสือโรแมนซ์ขึ้นอยู่กับนักเขียนหน้าใหม่ นักเขียนที่มีชื่อเสียงโด่งดังแล้วสามารถเอาตัวรอดได้ในภาวะเศรษฐกิจเช่นนี้ แต่นักเขียนใหม่ต้องการโอกาส ต้องเวลาเพื่อสร้างความนิยมให้ตัวเองเพื่อเป็นที่รู้จักของนักอ่าน แต่เวลาของพวกเขากำลังจะหมดลง เพราะสำนักพิมพ์ต้องการยอดขายที่รับประกันได้ และนั่นหมายถึงการทุ่มเม็ดเงินที่มีอยู่อย่างจำกัดของพวกเขา ลงไปที่นักเขียนที่มีชื่อเสียง เพราะความเสี่ยงจะน้อยกว่า

ลองคิดดูนะคะว่า ถ้าเมื่อสักเกือบสิบปีก่อน สำนักพิมพ์เซ็นต์มาร์ตินตัดสินใจไม่ยอมให้โอกาสเชอริลีน เคนย่อนในการเขียนหนังสือที่แหวกแนวตลาด (ในขณะนั้น) เรื่องราวของนักรบอมตะผู้รับใช้เทพอาร์เตมิสเพื่อพิทักษ์มนุษย์โลกจากปีศาจชั่วร้าย ในวันนี้หนังสือเรื่อง Bad Moon Rising จะขึ้นถึงอันดับหนึงของหนังสือพิมพ์นิวยอร์คไทม์หรือไม่

นักเขียนต้องใช้เวลาในการสร้างสมชื่อเสียงก่อนที่จะกลายเป็นนักเขียนดัง แม็กซ์ยังจำช่วงเวลาที่เราเกือบจะเป็นคนคนเดียวที่ต้องสั่งซื้อหนังสือเรื่อง Night's Embrace จากร้านหนังสือ เพราะร้านไม่รู้จักนักเขียนคนนี้ และไม่คิดจะสั่งเข้ามาขายได้ (เมื่อเทียบกับปัจจุบันที่หนังสือของเชอริลีนกลายเป็นสิ่งที่ต้องสั่ง เพราะรู้ว่ามีแฟนหนังสือรอคอยงานของเธออยู่มากมาย) แต่เพราะสภาวะเศรษฐกิจ นักเขียนหลายคนจะต้องจบอาชีพของตัวเองไปก่อนที่จะเริ่มต้นขึ้นเสียอีก

เพราะท้ายที่สุดแล้ว ยอดขายคือสิ่งที่สำคัญที่สุด มันไม่สำคัญหรอกว่า นักเขียนคนนั้นจะยังเขียนเรื่องราวในชุดไม่จบดี ไม่สำคัญเลย ถ้าหากยอดขายไม่แสดงออกถึงความนิยมของแฟนหนังสือ 

สัญญาณเหล่านั้นเกิดขึ้นแล้วค่ะ นักเขียนหลายคนได้รับคำตอบจากบรรณาธิการว่า ทางสำนักพิมพ์จะไม่ต่อสัญญากับพวกเขา เพราะยอดขายไม่สูงอย่างที่คิด ไม่ว่าจะเป็นเดไลล่าห์ มาร์วิลล์ ซึ่งเขียนหนังสือชุด School of Gallantry ซึ่งคนแต่งตั้งใจจะให้มีทั้งหมดห้าเล่ม แต่สุดท้ายออกได้เพียงสองเล่มก็ต้องยุติลง, เจนนิต้า โลว์ที่เซ็นต์สัญญาเขียนหนังสือชุดสามเล่มให้กับสนพ.ไมร่า แต่ก็ออกขายได้แค่เล่มแรกในชุด ก่อนจะถูกยกเลิกสัญญา, และคลอเดีย เดนถูกบอกว่าหนังสือชุดที่เธอคาดว่าจะมีทั้งหมดสิบเล่ม จะถูกตัดเหลือแค่ห้าเล่มเท่านั้น ถ้าหากยอดขายยังไม่ดีขึ้น 

ตัวอย่างที่แม็กซ์ยกขึ้นมา อาจจะเป็นนักเขียนที่ชื่อไม่คุ้นหูหลายคนนะคะ นั่นเพราะสิ่งที่เราพยายามบอกก็คือ นักเขียนที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดมักจะเป็นนักเขียนระดับกลาง และนักเขียนหน้าใหม่เป็นส่วนใหญ่ นักเขียนที่ชื่อเสียงดังก้องโลกก็อาจได้รับผลกระทบบ้าง ด้วยค่าจ้างที่ลดลง แต่คงไม่ถึงกับถูกบอกเลิกสัญญา ซึ่งสำหรับเราแล้วยังเป็นสิ่งที่ยอมรับได้ เพราะอย่างน้อยเรายังมีโอกาสได้อ่านหนังสือที่พวกเขาเขียน

จากการพูดคุยอย่างเป็นการภายในกับบุคคลากรในสำนักพิมพ์แห่งนึง กลยุทธ์ในตอนนี้ของสำนักพิมพ์ก็คือ พวกเขาจะให้ความสนใจหนังสือที่พวกเขามั่นใจว่าขายได้อย่างแน่นอน (ซึ่งก็คือหนังสือที่เขียนโดยนักเขียนดัง) แต่ในขณะเดียวกันก็จะลดปริมาณนักเขียนหน้าใหม่ให้น้อยลง จริงอยู่ว่า สำนักพิมพ์คงจะไม่มองข้ามนักเขียนที่ฝีมือดีจริง ๆ หรอกนะคะ แต่ใครล่ะจะเป็นคนตัดสินใจว่า นักเขียนดาวรุ่งได้เกิดขึ้นมาแล้ว ถ้าหากทุกคนไม่ยอมให้โอกาส

สิ่งที่แม็กซ์กลัวมาก ๆ ก็คือ การปิดกั้นทางโอกาส การไม่ยอมเสี่ยงของสำนักพิมพ์ จะทำให้โลกหนังสือโรแมนซ์ของแม็กซ์แคบลง นักเขียนที่กล้าเขียนในสิ่งที่แตกต่าง (ซึ่งเมื่อไม่กี่ปีก่อน เราก็คงต้องบอกว่า แนวพารานอมอลคือความแตกต่าง) ก็จะไม่มีโอกาสได้แสดงฝีมือ 

ยิ่งมาคิดถึงหนังสือเล่มที่กำลังอ่านอยู่นี้ ซึ่งเป็นโรแมนซ์ที่สนุกมากที่สุดเล่มนึงที่เราได้อ่านในปีนี้ แต่ก็ช่างแตกต่างจากโรแมนซ์เล่มอื่นเหลือเกิน ทำให้แม็กซ์ตั้งคำถามว่า หากบรรณาธิการไม่ได้เซ็นต์สัญญาซื้อหนังสือเรื่องนี้ตั้งแต่เมื่อสองปีก่อน แม็กซ์จะมีโอกาสได้อ่านหนังสือเล่มนี้ไหม

เพราะมันคงเป็นความน่าเสียดายมาก ๆ ถ้าเราจะไม่ได้อ่านหนังสือเล่มนี้ เพียงเพราะสำนักพิมพ์ประสบปัญหาทางธุรกิจจนไม่กล้าเสี่ยงกับสิ่งที่แตกต่างอีกต่อไป

แม็กซ์อยากจะสรุปว่า สำนักพิมพ์เมืองนอกเป็นยักษ์ใหญ่ ที่หลายคนในเมืองไทยคิดว่า ร่ำรวย และสมควรเอาเปรียบ (ทั้งในแง่ของการละเมิดลิขสิทธิ์และอีกหลายเรื่อง) แต่สำหรับยักษ์ในอเมริกา การล้มเป็นเรื่องปกติที่เกิดขึ้นทุกวัน และเมื่อใดก็ตามที่สำนักพิมพ์แห่งใดแห่งหนึ่งล้มขึ้นมา มันจะเป็นเรื่องที่เกิดในทันทีทันใด ไม่มีใครคาดฝันมาก่อน และสิ่งที่แม็กซ์กลัวที่สุดก็คือ นักเขียนที่ติดสัญญาอยู่กับสนพ.เหล่านั้นจะทำเช่นไร 

จะเกิดอะไรขึ้นถ้าวันนึงแรนด้อมเฮ้าท์ประกาศล้มละลาย นั่นหมายความว่าหนังสือเล่มต่อไปในชุดสตีลสตรีทของทาร่า เจนเซ่นจะไม่มีวันได้ออกขาย (และถ้าใครอ่านรีวิวเรื่อง Breaking Loose ของแม็กซ์แล้วก็จะรู้ว่า เล่มที่กำลังจะออกนี้มีความสำคัญมากเพียงใด) และนั่นคงจะเป็นเรื่องที่เลวร้ายที่สุดที่อาจจะเกิดขึ้น

Edited to Add: เนื่องจากมีผู้รู้เจอว่าแม็กซ์เขียนชื่อ Steampunk ผิดค่ะ ก็เลยจัดการแก้ไปแล้ว คนที่มาอ่านทีหลังจะได้เข้าใจค่ะว่า แม็กซ์เพิ่งมาแก้ทีหลัง

ขอบคุณมากนะคะที่ช่วยบอก บางทีเราก็มึนแบบนี้แหละค่ะ 

แม็กซ์ได้เขียนหนังสือหนังสือแนวย้อนยุค (ชนิดยาวมาก) ไปแล้วนะคะ เพราะแนวย้อนยุคนอกจากจะถือเป็นจุดเริ่มต้นของหนังสือโรแมนซ์ที่เรารู้จักกันก็ว่าได้ และแม้กระแสในช่วงหลายปีที่ผ่านมา (ไม่ว่าจะเป็นในอเมริกา หรือในประเทศไทย) ที่มักพูดว่า แนวย้อนยุคขายไม่ได้แล้ว ความจริงก็ไม่ใช่เช่นนั้น และเห็นได้ชัดว่า แนวย้อนยุคได้กลับมาแล้ว

วันนี้แม็กซ์เลยถือโอกาสเขียนถึงหนังสืออีกแนวที่หลายคนอาจจะไม่เคยได้ยินด้วยซ้ำ ตัวแม็กซ์เองก็ยอมรับตามตรงว่า ได้ยินครั้งแรกก็ตอนได้ข่าวว่า นักเขียนที่เราชอบมากคนนึง (ซึ่งก็คือเมลจีน บรู๊ค) ได้เซ็นต์สัญญาเขียนหนังสือในแนวสตีมพังค์โรแมนซ์ (ใช่แล้วล่ะ แม็กซ์ใหม่กับแนวนี้ขนาดนั้น)  นับจากนั้นเราก็พยายามหาข้อมูลว่าไอ้แนวนี้มันคืออะไรกันแน่

ตอนแรกที่ได้ยินแม็กซ์นึกถึงวัฒนธรรมพังค์ที่แต่งตัวประหลาด ๆ อย่างรูปที่เห็น ก็รู้สึกแบบ มันไม่โรแมนซ์เอาเสียเลยนะ แต่คิดไปคิดมา มันคงไม่ใช่คำตอบง่าย ๆ แบบนี้แน่ ๆ แม็กซ์ก็เลยเริ่มตั้งคำถามหลายคน และค้นคว้าในอินเตอร์เน็ตนี่แหละ

จนในที่สุดก็คิดว่า ตัวเองพอจะเข้าใจแล้วล่ะว่า เจ้าสตีมพังค์โรแมนซ์มันคืออะไร แต่ก็ด้วยผลัดผ่อนไม่ยอมเขียนถึงมันสักที ทั้งที่ก็ได้รับคำถามมาจากเพื่อนหลายคน (ส่วนหนึ่งเพราะเราคิดว่า คำตอบของเราก็อาจจะไม่ได้ร้อยเปอร์เซ็นต์หรอกนะคะ) จนกระทั่งได้เห็นบทความอันนี้ในบลอกของเดียร์ออเตอร์ ก็คิดได้ว่า เขียนได้แล้ว (โว้ย) 

บอกตามตรงนะคะว่า บทความที่เฮทเธอร์เขียนกระชับและให้คำจำกัดความได้ดีมาก (อาจจะไม่ตรงกับที่เราคิดทั้งหมด แต่โดยสาระสำคัญแล้วอธิบายคำว่าสตีมพังค์โรแมนซ์ได้ดีมาก) ดังนั้นถ้าอยากอ่านฉบับเต็ม ๆ ก็ขอเชิญไปที่ลิงค์ข้างบนนะคะ ส่วนแม็กซ์จะสรุปสาระบางอย่างจากบลอก แล้วเขียนเพิ่มในส่วนที่ตัวเองเข้าใจเติมเข้าใจบ้าง (แต่คงไม่มากนักหรอกค่ะ)

สตีมพังค์โรแมนซ์คือการรวมกันของหนังสือสองแนว นั่นก็คือแนวสตีมพังค์ และโรแมนซ์ แม็กซ์คงไม่ต้องอธิบายลักษณะของหนังสือโรแมนซ์นะคะว่าเป็นยังไง ส่วนของสตีมพังค์แม็กซ์ขออธิบายแบบนี้แล้วกัน

ขอให้ลองจินตนาการโลกมนุษย์ของเราถ้าหากเราพัฒนาเทคโนโลยีทุกอย่างอยู่บนพื้นฐานของหลักการเครื่องจักรไอน้ำ ถ้ายังพอจำความรู้สมัยมัธยมกันได้ เครื่องจักรชนิดแรก ๆ ที่มีการผลิตขึ้นมาใช้กันบนโลกมนุษย์ก็คือ เครื่องจักรไอน้ำ (ซึ่งคิดค้นโดยเจมส์ วัตส์) ซึ่งเครื่องจักรชนิดนี้แหละที่เปลี่ยนแปลงรูปแบบการผลิตของมนุษย์ และเป็นจุดเริ่มต้นของยุคพัฒนาอุตสาหกรรม แต่เครืองจักรไอน้ำก็ถูกแทนที่ด้วยพลังงานไฟฟ้า และโลกมนุษย์ของเราก็ออกมามีสภาพอย่างที่เห็นกันอยู่ในปัจจุบัน

สตีมพังค์ตั้งอยู่บนหลักการที่ว่า ถ้าหากโลกได้มีการใช้เครื่องจักรไอน้ำอยู่ต่อไปอย่างต่อเนื่อง สังคมมนุษย์จะมีสภาพเช่นไร เครื่องมือเครื่องใช้ที่เราใช้กันจะเป็นยังไง ยกตัวอย่างเครื่องคอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊คนะคะ

อันนึงเป็นโน้ตบุ๊คแบบที่เราใช้ในปัจจุบัน อีกอันเป็นโน้ตบุ๊คที่เราอาจจะได้ใช้ ถ้าเทคโนโลยีไอน้ำถูกพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ดังนั้นในสังคมของสตีมพังค์จึงไม่ใช่การที่มนุษย์อยู่โดยไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวก แต่ของทุกอย่างถูกพัฒนาบนรากฐานของเทคโนโลยีไอน้ำ

และเนื่องจากเทคโนโลยีไอน้ำถูกพัฒนาในช่วงสมัยปี 1770s แต่มาได้รับความนิยมอย่างมากในยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม (ราว ๆ ปี 1800s) ดังนั้นเรื่องราวในหนังสือแนวนี้จึงมักโฟกัสอยู่ที่ยุควิคทอเรียน (แต่ไม่จำเป็นว่าสตีมพังค์ต้องอยู่ในยุควิคทอเรียนเท่านั้นนะคะ แต่ส่วนใหญ่เป็นยุคนั้น) แต่มันไม่ใช่วิคทอเรียนอย่างที่เราเรียนรู้กันในหนังสือประวัติศาสตร์ พระนางวิคทอเรียยังคงเป็นราชินีแห่งประเทศอังกฤษ แต่มันเป็นโลกที่เราไม่เคยเห็นกันมาก่อน

ถ้ายังนึกภาพกันไม่ออก ก็ขอให้นึกถึงหนังเรื่อง Wild, Wild West ที่วิล สมิทเล่น ฉากเบื้องหลังเกิดในอเมริกายุคปี 1870 ผู้นำของประเทศยังเป็นคนเดิมตามประวัติศาสตร์ (ยูซิลิส แกรนท์) แต่เทคโนโลยีไม่ใช่ 

ตลอดเวลาที่แม็กซ์อยู่ในงาน RWA เราได้ยินคำว่าสตีมพังค์บ่อยครั้งมาก ๆ เหตุผลที่เราคิดออกก็คงเป็นเพราะ สตีมพังค์เป็นส่วนผสมของหนังสือสองแนวที่ฮ็อตฮิตที่สุดในยุคนี้ ซึ่งก็คือ พารานอมอล และย้อนยุค

เนื่องจากการตั้งหลักการว่าเทคโนโลยีทุกอย่างอยู่บนการพัฒนาของเครื่องจักรไอน้ำ คนแต่งได้ก้าวเข้าไปในการหาคำตอบของคำถามที่ว่า What if... นั่นก็คือ จินตนาการอันกว้างไกลของแต่ละคน พวกเขามีอิสระที่จะสร้างโลกในหนังสือแนวสตีมพังค์ของพวกเขาให้เป็นอย่างไรก็ได้ ตามแต่ต้องการ จะมีเวทมนตร์เป็นองค์ประกอบในสังคม จะมีลัทธิความเชื่ออย่างไรก็ได้ เป็นความแปลกใหม่น่าค้นหาที่แฟนหนังสือแนวพารานอมอลต้องการ ในขณะเดียวกันก็สามารถตอบสนองแฟนกลุ่มย้อนยุคได้ด้วย เพราะเรื่องในแนวสตีมพังค์ก็ยังคงประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมบางส่วนเอาไว้ คนแต่งสามารถเลือกเอาองค์ประกอบใดที่ตัวเองชอบมาใส่ไว้ในเรื่องได้

ยกตัวอย่างงานแนวสตีมพังค์ของเมลจีน บรู๊ค (ซึ่งแม็กซ์ยังไม่ได้อ่านนะคะ) เธออธิบายหนังสือชุด The Iron Sea ของเธอไว้อย่างน่าฟังและบ่งบอกถึงแนวสตีมพังค์โรแมนซ์ได้ดีมาก ดังนี้

"THE IRON SEAS series combines nanotech and pirates with a gritty, gaslit Victorian atmosphere to create swashbuckling steampunk romance…with an emphasis on the steam." ซึ่งก็คือหนังสือที่ได้บรรยากาศของยุควิคทอเรียน แต่มีเทคโนโลยีนาโน และโจรสลัด

แม็กซ์ไม่แน่ใจว่า หนังสือแนวนี้จะได้รับการตอบรับจากแฟนหนังสือชาวไทยมากน้อยแค่ไหนนะคะ กระทั่งในอเมริกาเองว่ากระแสแนวนี้จะมาแรงจริงอย่างที่ผู้เชี่ยวชาญหลายคนในวงการคาดหวังกันไว้รึเปล่า แต่ที่แน่ ๆ เมื่อดูจากรายชื่อของนักเขียนที่โดดเข้ามาในกระแสสตีมพังค์แล้ว แม็กซ์ก็ไม่มีปัญหาอะไรกับการลองอ่านเรื่องแนวนี้ค่ะ